Nadzór nad budową oraz rozbudową obszaru kolei sprawuje Wojewoda. Jest on organem administracji architektoniczno-budowlanej wyższego stopnia w stosunku do starosty oraz organem pierwszej instancji w sprawach obiektów i robót budowlanych usytuowanych na obszarze kolejowym.

Zadania administracji architektoniczno-budowlanej wykonują: starosta, wojewoda i Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego. Zadania nadzoru budowlanego wykonują: powiatowy inspektor nadzoru budowlanego, wojewoda przy pomocy wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego, jako kierownika wojewódzkiego nadzoru budowlanego wchodzącego w skład zespolonej administracji wojewódzkiej oraz Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego.

W sytuacji, gdy Wojewoda jest organem wydającym decyzję winien sam w myśl art. 8 cyt. ustawy dokonać oceny w zakresie zgodności projektu budowlanego z wymogami ochrony przyrody i ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego dotyczącymi terenu objętego inwestycją Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2003 r. IV SA 2223/2001

2. Przygotowanie terenu kolei

Każdy kto rozpoczyna prace remontowe na kolei oprócz stosownych pozwoleń na remont , musi także zabezpieczyć teren budowy w taki sposób, aby z jednej strony nie utrudnić ruchu kolejowego , przemieszczania się pasażerów wokół dworca i na perony , a z drugiej strony przeprowadzić niezbędne prace w sposób rzetelny i szybki tworząc tym samym jak najmniejsze zagrożenie dla osób postronnych.

Nie jest to łatwe i wymaga wnikliwej analizy tematu nie tylko pod kątem przygotowania i zabezpieczenia terenu budowy dworca czy budynków około kolejowych, ale także i to przede wszystkim zabezpieczenie przed ewentualnymi zdarzeniami losowymi .

To właśnie eliminacja zagrożeń leży u podstaw prowadzenia bezpiecznej przebudowy.

Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że ilość tablic informacyjnych, oraz ogrodzenie jak największej powierzchni terenu, chociaż w jakiś sposób zabezpieczają potencjalny teren budowy i to tak nie stanowią całkowitego zabezpieczenia przed nieoczekiwanymi zdarzeniami.

Trzeba tutaj wyraźnie zaznaczyć, że obszar kolejowego placu budowy przeważnie nie jest obszarem zamkniemy, gdyż przez obszar ten przejeżdżają pociągi pasażerskie i towarowe. Zatem nie można tutaj mówić o wyeliminowaniu zagrożeń w sposób całkowity, ale jedynie o pewnej ich eliminacji.

Dlatego też powierzenie tego właśnie ternu budowy nie może być wynikiem przypadkowej decyzji administracyjnej , ale winno być poprzedzone merytoryczna rozmowa z kandydatem na kierownika robot pod kątem jego praktyki zawodowej.

Praktyka pokazuje, że teren robót kolejowych jeszcze szczególnie wrażliwy nocą, kiedy to ruch pasażerski jest mniejszy. Prowadzi to do wniosku, że prace nocne wbrew powszechnej opinii często bezpieczniejsze niż prace w dzień , zwłaszcza gdy się je przeprowadza pod nieobecność większej ilości samych zainteresowanych (w tym przypadku pasażerów).

3. Ministerstwo budownictwa wyjaśnia

W związku z pojawiającymi się wątpliwościami w zakresie określenia obszaru kolejowego, informujemy, co następuje. Zgodnie z art. 82 ust. 3 pkt 3a ustawy Prawo budowlane wojewoda jest organem pierwszej instancji w sprawach obiektów i robót budowlanych usytuowanych na obszarze kolejowym. Zatem, wojewoda jest organem administracji architektoniczno-budowlanej I instancji właściwym w sprawach wszystkich obiektów i robót budowlanych usytuowanych na obszarze kolejowym. Natomiast, organem administracji architektoniczno-budowlanej I instancji w sprawach nie zastrzeżonych do kompetencji wojewody jest starosta (art. 82 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane).

Jeśli zatem przedmiotem inwestycji są obiekty i roboty budowlane sytuowane w granicach obszaru kolejowego (w tym znajdujące się na tym obszarze bocznice kolejowe), to ten fragment inwestycji pozostaje we właściwości wojewody, a pozostała część (poza granicami obszaru kolejowego) we właściwości starosty.

Natomiast zgodnie z oficjalnym stanowiskiem Departamentu Kolejnictwa w Ministerstwie Infrastruktury z dnia 30.06.2003 r. Nr TK-4-44-1/132/03, „obszar kolejowy zdefiniowany w art. 4 pkt 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 16, poz. 94), został określony działkami ewidencyjnymi, na których są usytuowane linie kolejowe oraz inne budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do zarządzania, eksploatacji i utrzymania linii kolejowych, a także do obsługi przewozu osób i rzeczy. Dotyczy to terenów określonych działkami ewidencyjnymi będącymi własnością, w użytkowaniu wieczystym lub we władaniu PKP (Zarządu Infrastruktury). Pozostałe grunty nie będące własnością, w użytkowaniu wieczystym lub we władaniu PKP, na których są usytuowane elementy linii kolejowych nie stanowią obszaru kolejowego w rozumieniu ustawy o transporcie kolejowym".

Zgodnie z art. 9 ustawy - Prawo budowlane właściwy organ, po uzyskaniu upoważnienia ministra, który ustanowił przepisy techniczno-budowlane, w drodze postanowienia, udziela bądź odmawia zgody na odstępstwo. Wniosek do ministra w sprawie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo, właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej składa przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Natomiast niezbędną przesłanką do złożenia przez właściwy organ wniosku w sprawie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo, jest wcześniejsze wystąpienie inwestora z wnioskiem w tej sprawie do organu administracji architektoniczno-budowlanej.

Należy również zauważyć, że art. 9 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, stanowi jedynie o możliwości złożenia wniosku do ministra, w sprawie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Zatem można przyjąć, że przedmiotowy wniosek do ministra, właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej może złożyć zarówno przed złożeniem wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę, jak i po jego złożeniu przez inwestora. Złożenie wniosku do ministra przed wystąpieniem przez inwestora z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę nie powoduje przedłużenia postępowania prowadzonego w sprawie wydania pozwolenia na budowę.

Jeżeli organ, do którego strona zwróciła się o załatwienie sprawy, uznał się za niewłaściwy i przekazał podanie w drodze postanowienia na podstawie art. 65 § 1 kpa innemu organowi, organ, któremu podanie przekazano ostatecznym postanowieniem, jeżeli uzna, że nie jest organem właściwym, nie może wydać postanowienia o przekazaniu podania organowi, od którego je otrzymał, lecz powinien wystąpić do sądu administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu na zasadzie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2005 r. II OW 59/2005

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.)

Ustawa o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 16, poz. 94 ze zm.)